13 Dywizja Piechoty

55.00 

Kategorie: , ,

Niniejsza książka opisuje udział 13. DP w wojnie 1939 r. Dywizja ta posiadała w armii II RP najdłuższą historię, gdyż została sformowana już latem 1918 r. we Francji – jako 1. DSP w AGH i jako jedyny polski związek taktyczny szczebla dywizyjnego, wzięła udział w I wojnie światowej walcząc jesienią 1918 r. na froncie francusko-niemieckim. Pod koniec kwietnia 1919 r. – wraz z całą AGH – 1 DSP przybyła do Polski, gdzie wzięła udział w wal­kach polsko-ukraińskich, po czym we wrześniu tego roku została przeformowana na 13. DP i otrzymała nową strukturę organizacyjną, związaną z przejściem z systemu trójkowego na system brygadowy. W kolejnym roku 13. DP chlubnie zapisała się na kartach chwały oręża polskiego w wojny polsko-bolszewickiej ? tocząc ciężkie boje m.in. z 1. Armią Konną Siemiona Budionnego. Następnie, po walkach pod Zamościem dywizja wzięła udział w dzia­ła­niach pościgowych, zakończonych zajęciem m. Równe, które stało się jej głównym pokojo­wym garnizonem. W następnym roku – w ramach procesu demobilizacji WP przeszła na etaty pokojowe i ponownie wróciła do systemu trójkowego, który obowiązywał w polskich dywizjach piechoty do 1939 r. Oznaczał on pozostawienie w dywizji trzech z dawnych czterech pułków piechoty (43., 44. i 45. pp), które wraz z 13. pap (od 1932 r. pal) stanowiły trzon 13. DP, przechodzącej w okresie międzywojennym liczne zmiany organizacyjno dyslokacyjne, mające lepiej dostosować ją do zmieniających się wymogów pola walki.

Jednakże, działania te podjęte przez polskie władze wojskowe dopiero w latach 30. okazały się spóźnione. W sierpniu 1939 r. dywizja została zmobilizowana i przetranspor­to­wana na Pomorze, gdzie weszła w skład Korpusu Interwencyjnego, zaś po jego rozwiązaniu – została przerzucona w pierwszych dniach wojny transportami kolejowymi w rejon Ko­lu­szek. Tu została włączona w skład Armii Odwodowej „Prusy”. Po ciężkim boju pod To­ma­szowem Maz. z niemieckim XVI KPanc. – wraz z pozostałościami wspomnianej armii dy­wizja prowadziła działania odwrotowe na południowym brzegu Pilicy, docierając do Wis­ły w rejonie Maciejowic. Tu, część jej pododdziałów skierowała się ku stolicy, zaś część w głąb Lubelszczyzny. Po przeprawie przez Wisłę, z jej żołnierzy powstały dwie odrębne jednostki noszące ten sam numer: pierwsza – to pozostałości 13. DP, które po ciężkim boju pod Falenicą przedarły się do Warszawy, gdzie skapitulowały wraz z całą stolicą 28 września, zaś druga – to sformowana na Lubelszczyźnie XIII BP, która walczyła w składzie Fron­tu Północnego pod Tomaszowem Lub. Omawiana dywizja była we wrześniu 1939 r. jednym z wielu związków taktycznych, której żołnierze – pomimo ciężkich strat, zmęczenia i prze­wa­gi technicznej wroga – spełnili do końca swój żołnierski obowiązek.